Made in France versus Designed in France

Wat het label echt garandeert

Leestijd: 10 minuten

• Wat "Made in France" werkelijk betekent
• Designed in France, conçu en France en hun lookalikes
• Waarom het onderscheid telt bij aankoop
• Hoe je een Made in France-claim controleert
• Labels en certificeringen die verder gaan
• De vermeldingen in één oogopslag
• Over CollectionEU
• Conclusie
• FAQ

Pak vrijwel elk voorwerp op in een Parijse conceptstore en draai het om. Een leren etui, een keukenmes, een geurkaars. Ergens op de doos, in kleine letters, wacht een zinnetje om je gerust te stellen. Soms staat er fabriqué en France. Soms, wat stiller, conçu en France. Voor de meeste kopers lijken dit dezelfde belofte. Dat zijn ze niet. De kloof tussen Made in France en designed in France is de plek waar veel goede trouw wordt uitgegeven, en waar een flinke portie marketing zich verschuilt. Dit artikel gaat over het juist lezen van die kloof, zodat de woorden op het label overeenkomen met het voorwerp in je hand.

Niets hiervan gaat om wantrouwen om het wantrouwen. De Franse maakindustrie is echt, specifiek en vaak uitstekend. Maar het vocabulaire eromheen is losser geworden, en één voorzetsel kan een fabriek over een grens tillen. Weten welk woord wat betekent, is het verschil tussen betalen voor een plek en betalen voor een idee van een plek.

Made in France betekent dat een product ofwel volledig in Frankrijk is geproduceerd, ofwel er zijn laatste substantiële transformatie heeft ondergaan, onder de Franse douaneregels. Designed in France, of conçu en France, verwijst enkel naar de creatieve fase: het voorwerp zelf kan overal zijn gefabriceerd. De twee claims zijn niet inwisselbaar, en slechts één beschrijft waar het ding daadwerkelijk is gebouwd.

Wat "Made in France" werkelijk betekent

Begin bij het verrassende deel. In Frankrijk, en in heel de Europese Unie, is het vermelden van het land van oorsprong op een non-food product vrijwillig. Er is geen verplichting om fabriqué en France op een trui of een stoel te drukken, en geen verplichting om überhaupt iets te drukken. Oorsprongsvermelding wordt alleen verplicht voor bepaalde categorieën, voornamelijk sommige levensmiddelen en cosmetica. Dus wanneer een merk ervoor kiest om "Made in France" te tonen, doet het een claim die het niet hoefde te doen, en juist daarom moet die claim waar zijn.

Wat de claim waar maakt, is geen sentiment. Het is een douanebegrip dat niet-preferentiële oorsprong heet. Een product mag als Frans worden gemarkeerd in een van twee situaties. Ofwel het is volledig in Frankrijk verkregen, wat betekent dat elk onderdeel en elke fase op Franse bodem plaatsvond, wat zeldzaam is voor iets complexs. Of, veel gebruikelijker, het onderging zijn laatste substantiële transformatie in Frankrijk. Die transformatie is de beslissende stap die het product zijn wezenlijke karakter geeft, en de Franse en EU-regels definiëren die vrij technisch, geval per geval. Afhankelijk van het product kan dat betekenen: een wijziging van de douanetariefpost, een minimumpercentage aan toegevoegde waarde in Frankrijk, een plafond op de waarde van buitenlandse materialen, of een specifieke bewerking zoals volledig weven en assembleren voor textiel.

Een voorbeeld maakt het concreet. Een keukenmes met houten heft, waarvan het lemmet in Frankrijk wordt gesmeed, geslepen en gemonteerd, mag rechtmatig Made in France zijn, ook al kwam het ruwe staal van elders, omdat de bewerkingen die staal in een mes veranderen hier plaatsvonden. Een hemd dat in het buitenland is geknipt en genaaid uit in Frankrijk geweven stof, mag dat doorgaans niet, omdat assemblage, en niet weven, de transformatie is die van een hemd een hemd maakt. Het label volgt het werk, niet het verhaal. Je kunt de eigen uitleg van de Franse autoriteiten over deze regels nalezen in de overheidsrichtlijn over de vermelding Made in France.

Designed in France, conçu en France en hun lookalikes

Nu de andere familie van zinnetjes. "Designed in France," conçu en France, imaginé en France, créé en France. Achteloos gelezen zitten ze in hetzelfde warme register als fabriqué en France. Aandachtig gelezen beschrijven ze iets heel anders: de tekentafel, niet het atelier.

Ontwerp is een echte activiteit, en het in Frankrijk doen is een legitieme bewering, op één voorwaarde. De Franse autoriteiten zijn expliciet: een claim van Frans ontwerp moet overeenstemmen met echt ontwerpwerk dat in Frankrijk is uitgevoerd, met de mensen en de documentatie om het te bewijzen. Alleen een Frans hoofdkantoor volstaat niet. En de officiële richtlijn laat zien hoe serieus het risico op verwarring wordt genomen: een ontwerpvermelding mag geen voorrang krijgen op de "made in", de plaats van fabricage moet leesbaar en zichtbaar op het product verschijnen, en merken wordt afgeraden om er een Franse vlag, een kokarde of een blauw-wit-rode zeshoek aan toe te voegen, aangezien dat kan worden gelezen als misleidende markering wanneer het product niet werkelijk in Frankrijk is gemaakt. Gebruikt om te vervagen waar een product wordt gemaakt, kunnen deze vermeldingen worden behandeld als een misleidende handelspraktijk onder de DGCCRF-regels.

De nuttige reflex is om op te merken over welke fase van het leven van een product een zinnetje het eigenlijk heeft. Sommige woorden wijzen naar de fabriek. Andere wijzen enkel naar de studio, het kantoor, of naar niets verifieerbaars.

• Fabriqué en France / Made in France: wijst naar de fabricage, gedekt door douaneregels voor oorsprong.
• Conçu en France / Designed in France: wijst enkel naar de ontwerpfase, zegt niets over de fabriek.
• Assemblé en France: wijst naar de eindassemblage, terwijl onderdelen in het buitenland gemaakt kunnen zijn.
• Imaginé, pensé, créé en France: marketingformuleringen zonder douanedefinitie erachter.
• Marque française / French brand: verwijst naar de nationaliteit van het bedrijf, niet naar de oorsprong van het product.
• Style français, savoir-faire français: roepen een sfeer op, garanderen geen productieplaats.

Lees die lijst twee keer en er verschijnt een patroon. Alleen de eerste regel, en in mindere mate de derde, vertelt je iets over waar het voorwerp fysiek is gebouwd. De rest leent het prestige van Frankrijk zonder zich eraan te binden. Dat is niet altijd oneerlijk. Een Frans merk dat prachtig ontwerpt en in Portugal fabriceert, mag dat gewoon en met trots zeggen. Het probleem begint wanneer het aangename woord vooraan wordt gezet en het productieland volledig wordt weggelaten.

Waarom het onderscheid telt bij aankoop

Je zou terecht kunnen vragen of dit alles het voorwerp verandert. Soms doet het dat niet. Een goed gemaakte tas is een goed gemaakte tas, waar hij ook wordt gestikt. Maar de reden om te geven om Made in France versus designed in France is dat het zinnetje meestal staat voor dingen die je niet kunt inspecteren op een productfoto: de arbeidsomstandigheden erachter, de lengte en traceerbaarheid van de toeleveringsketen, de lokale kennis die in het maken besloten ligt, en de prijs die je wordt gevraagd voor dat alles.

Er is ook de eenvoudige kwestie van krijgen wat je bedoelde te kopen. Wanneer iemand kiest voor Franse fabricage, kiest hij vaak voor een specifieke keten van gevolgen. Regionale ateliers die openblijven. Een ambacht, weven, looien, messenmakerij, keramiek, doorgegeven aan een volgende generatie handen. Een kortere afstand tussen de persoon die het ding maakte en de persoon die het bezit. "Conçu en France" kan een Frans idee leveren en tegelijk stilletjes elk van die gevolgen uitbesteden. Geen van beide keuzes is verkeerd. De een voor de ander aanzien is wat je duur komt te staan.

Dit is hetzelfde instinct dat wij verkennen, over het hele continent in plaats van één land, in onze gids over het herkennen van lokaal in Europa gemaakte mode. Frankrijk heeft nu eenmaal het rijkste, en daarom ook het meest uitgebuite, vocabulaire van oorsprong, en juist daarom loont een aandachtiger blik.

Hoe je een Made in France-claim controleert

Verificatie klinkt forensisch. In de praktijk is het een handvol gewoontes, waarvan de meeste minder dan een minuut kosten op de eigen website van een merk.

• Lees het exacte werkwoord. "Fabriqué" en "made" beschrijven fabricage; "conçu," "designed," "imagined" niet.
• Zoek naar een genoemde plaats: een stad, een regio, een atelier. Vaagheid betekent meestal dat de details niet zouden vleien.
• Controleer of het productieland überhaupt wordt vermeld wanneer het woord "design" verschijnt; de afwezigheid ervan is het teken.
• Behandel vlaggen, kokardes en "sinds 18xx" als versiering, niet als bewijs, tot een productieplaats ze onderbouwt.
• Geef de voorkeur aan merken die de werkelijke bewerkingen beschrijven: geknipt en genaaid, gesmeed, gedraaid, geblazen, gelooid, en waar.
• Zoek naar een onafhankelijke certificering in plaats van een zelfverklaarde slogan, en ga dan na wat die certificering vereist.

De laatste gewoonte verdient een eigen hoofdstuk, want certificeringen zijn de plek waar een claim ophoudt een kwestie van vertrouwen te zijn en een kwestie van audit wordt.

Labels en certificeringen die verder gaan

"Made in France" is een claim die een merk over zichzelf maakt. Een certificering is een claim die een derde partij over het merk maakt, en dat is een andere orde van geruststelling. De meest rigoureuze van de algemene Franse varianten is de certificering Origine France Garantie. Ze is onafhankelijk en stelt twee voorwaarden die verder gaan dan het douaneminimum: minstens 50% van de kostprijs per eenheid van het product moet in Frankrijk worden verworven, en het product moet zijn wezenlijke kenmerken in Frankrijk verkrijgen. Die combinatie van een kostendrempel en een karaktervereiste is bewust moeilijker te vervullen dan "Made in France" alleen.

Een tweede merkteken, enger en meer gericht op vakmanschap dan op oorsprongspercentages, is het label Entreprise du Patrimoine Vivant, een Franse staatserkenning die wordt toegekend aan bedrijven met zeldzame ambachtelijke of industriële expertise. Het certificeert geen percentage; het erkent een savoir-faire die het beschermen waard is. Voor het vocabulaire rond dit alles, van vezels tot afwerkingen tot de labels zelf, is ons woordenboek van materialen en labels gemaakt om één item per keer te lezen. En als je liever meteen van theorie naar voorwerpen gaat, verzamelt onze selectie van merken made in France makers wiens productie wij hebben gecontroleerd voordat we ze opnamen.

De vermeldingen in één oogopslag

Vermelding (FR / EN)	Waar het naar verwijst	Wat het garandeert over de fabricage
Fabriqué en France / Made in France	Plaats van fabricage	Made in France, of laatste substantiële transformatie in Frankrijk, onder douaneregels
Conçu en France / Designed in France	Enkel de ontwerpfase	Niets over waar het product wordt gefabriceerd
Assemblé en France / Assembled in France	Eindassemblage	Enkel de assemblagestap vond plaats in Frankrijk
Imaginé / Créé en France	Marketingformulering, geen wettelijke definitie	Niets verifieerbaars
Origine France Garantie	Onafhankelijke certificering	Minstens 50% van de kostprijs per eenheid verworven in Frankrijk, wezenlijke kenmerken verworven in Frankrijk

Over CollectionEU

CollectionEU is een samengestelde directory en een redactioneel platform voor merken die hun productie in hun land van oorsprong fabriceren, in Frankrijk en in heel Europa. Wij controleren elk merk afzonderlijk voordat we het opnemen, wat betekent dat we dezelfde labels lezen die dit artikel beschrijft en dezelfde vragen stellen. Het Magazine en het Woordenboek bestaan om die kennis draagbaar te maken, zodat een lezer elke winkel kan binnenlopen, Frans of niet, en een label kan lezen zoals wij dat doen.

Conclusie

Het debat over Made in France versus designed in France is eigenlijk geen debat. Het is een kleine daad van geletterdheid. Het ene zinnetje beschrijft waar een voorwerp is gebouwd en verantwoordt zich aan douaneregels; het andere beschrijft waar het is bedacht en legt niemand rekenschap af over de fabriek. Beide kunnen eerlijk zijn. Slechts één vertelt je dat het ding in Frankrijk is gemaakt. Lees het werkwoord, zoek de plaats, geef de voorkeur aan de certificering die is geauditeerd boven de slogan die is gedrukt, en het label houdt op versiering te zijn en wordt informatie. Meer vraagt herkomst nooit van ons: de woorden even letterlijk nemen als de mensen die ze zo zorgvuldig kozen.

FAQ

Betekent "conçu en France" dat het product in Frankrijk is gemaakt?

Nee. Conçu en France, of designed in France, verwijst enkel naar de ontwerpfase. Het product kan overal ter wereld worden gefabriceerd. Het is niet gelijk aan fabriqué en France, en de Franse autoriteiten waarschuwen dat het gebruiken ervan om het werkelijke productieland te verhullen kan neerkomen op een misleidende handelspraktijk. Als het label "conçu" zegt maar nooit noemt waar het product wordt gemaakt, beschouw de oorsprong dan als onvermeld.

Is "Made in France" een wettelijk beschermd label?

Het is geen label dat je aanvraagt, en het vermelden van oorsprong op non-food producten is vrijwillig. Maar het is gereguleerd. Om "Made in France" of fabriqué en France rechtmatig te tonen, moet een product volledig in Frankrijk zijn verkregen of er zijn laatste substantiële transformatie hebben ondergaan, onder de regels van niet-preferentiële oorsprong. Valse claims worden behandeld als misleiding van de consument en kunnen door de Franse autoriteiten worden bestraft.

Wat is het verschil tussen Made in France en Origine France Garantie?

"Made in France" is een claim die het merk over zichzelf maakt, gebaseerd op douaneregels voor oorsprong. Origine France Garantie is een onafhankelijke certificering met strengere, geauditeerde voorwaarden: minstens 50% van de kostprijs per eenheid van het product moet in Frankrijk worden verworven, en het product moet zijn wezenlijke kenmerken in Frankrijk verkrijgen. De certificering biedt daarom meer zekerheid dan een zelfverklaarde vermelding "Made in France" alleen.

Hoe kan ik controleren waar een product werkelijk wordt gefabriceerd?

Lees de exacte bewoording op de eigen site van het merk. "Fabriqué" of "made" wijst naar fabricage; "conçu," "designed" of "imagined" niet. Zoek naar een genoemde stad, regio of atelier, en controleer of het productieland wordt vermeld wanneer het woord "design" verschijnt. Geef de voorkeur aan merken die concrete bewerkingen beschrijven, geknipt en genaaid, gesmeed, gelooid, en aan onafhankelijke certificeringen boven vlaggen en slogans.